Publicatiedatum: 2 oktober 2026
Stel je voor dat je op een bankje langs een drukke weg zit. Er rijden auto’s voorbij. De ene sukkelt voort, de andere raast door. Sommige hoor je nauwelijks, andere maken veel lawaai. De auto’s staan symbool voor de gevoelens en gedachten die zich de hele dag door in je hoofd nestelen.
Veel mensen zijn geneigd de auto’s na te kijken, te beoordelen, of zich te laten afleiden door het geluid. Mediteren draait om het veranderen van de relatie met je gevoelens en gedachten: je merkt ze op vanaf de zijlijn, zonder erin meegezogen te worden.
Het begrip meditatie kan voor mensen wat abstract of zweverig klinken, maar inmiddels is het uitgegroeid tot een bewezen hulpmiddel in de gezondheidszorg. Wat betekent het? Welke effecten kan het hebben op de gezondheid? En kun je mediteren met een doel? Drie hoogleraren geven antwoord.
1Meditatie helpt je meer regie te nemen over je gedachten en gevoelens Meditatie is een parapluterm voor verschillende technieken om de geest te trainen. Anne Speckens, hoogleraar psychiatrie en oprichter van het RadboudUMC Expertisecentrum voor Mindfulness, definieert het begrip als een oefening waarbij je de aandacht bewust richt op je gevoelens, gedachten en lichamelijke sensaties, zonder daar een oordeel over te vellen. Door regelmatig te mediteren ontwikkel je ‘mindfulness’: de vaardigheid om bewust en zonder oordeel aanwezig te zijn in het moment.
De intentie bij mindfulness-meditatie is om meer regie te nemen over je gedachten en gevoelens, zegt Speckens. Dat is handig, omdat de mens nou eenmaal goed is in langdurig malen en piekeren. In de boeddhistische traditie wordt dat de ‘monkey mind genoemd; de onbeheerste geest die, als een aapje, voortdurend van de ene gedachte naar de andere gedachte slingert.
Bron: Academie Nieuwe Zorg
