Publicatiedatum: 27 januari 2026
Ongeveer één op de drie inwoners in Nederland heeft onvoldoende of beperkte gezondheidsvaardigheden. Dit hangt samen met een hogere leeftijd, een lager inkomen en een slechtere ervaren gezondheid. Zo blijkt uit onderzoek binnen het Nivel Consumentenpanel Gezondheidszorg uit november 2023.
Gezondheidsvaardigheden
Gezondheidsvaardigheden zijn vaardigheden van mensen om gezondheidsinformatie te vinden, te begrijpen, te beoordelen en te gebruiken bij het maken van keuzes over de eigen gezondheid of die van anderen. Niet iedereen beschikt echter over voldoende gezondheidsvaardigheden. Cijfers van het Nivel laten zien dat ongeveer een derde van de bevolking over onvoldoende of beperkte gezondheidsvaardigheden beschikt (vanaf nu beperkte gezondheidsvaardigheden genoemd). Beperkte gezondheidsvaardigheden hangen samen met ongunstigere gezondheidsuitkomsten, zoals meer ziekenhuisopnames en een lagere therapietrouw. Ook laat recent Nivel onderzoek zien dat mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden vaker afzien van zorg vanwege de kosten dan mensen met voldoende vaardigheden. Zorgmijding kan leiden tot een verergering van de klachten, met mogelijke complicaties en daardoor een hoger zorggebruik op een later moment als gevolg. Gezien de rol die gezondheidsvaardigheden spelen in verschillende gezondheidsuitkomsten, heeft het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan het Nivel gevraagd om de groep mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden nader in kaart te brengen. Deze factsheet doet dat door te kijken hoe sociaal-demografische kenmerken samenhangen met de mate van gezondheidsvaardigheden, afzonderlijk en in samenhang. Hierbij is gebruik gemaakt van data verzameld door middel van een vragenlijst uitgezet in november 2023 onder 1.500 leden van het Nivel Consumentenpanel Gezondheidszorg (respons 48,2%, n=723). Inzicht in de samenhang tussen sociaal-demografische kenmerken en beperkte gezondheidsvaardigheden helpt om deze groep gemakkelijker te herkennen en vervolgens te kunnen ondersteunen om ongunstigere gezondheidsuitkomsten te voorkomen.
Bron: Nivel
