Publicatiedatum: 9 juni 2026
Hoe zorg je voor veilige zorg in een wereld waarin niet elke situatie in een richtlijn past? Over die vraag gingen medisch specialisten, onderzoekers en andere experts met elkaar in gesprek tijdens een bijeenkomst van de Federatie Medisch Specialisten over patiëntveiligheid en verantwoord risico’s nemen.
In de gezondheidszorg zijn richtlijnen, protocollen en veiligheidsmaatregelen onmisbaar. Ze helpen medisch specialisten en collega zorgprofessionals om kennis toe te passen en patiënten passende en veilige zorg te bieden. Tegelijkertijd is de praktijk vaak weerbarstiger dan een richtlijn kan beschrijven. Geen patiënt is hetzelfde en niet iedere situatie laat zich vangen in een richtlijn of protocol.
Tijdens de bijeenkomst stond daarom een fundamentele vraag centraal: Hoe balanceer je tussen richtlijnen, professionaliteit en risico’s in de zorg? Vanuit verschillende perspectieven werd naar deze vraag gekeken: vanuit richtlijnontwikkeling, risicocommunicatie en samen beslissen, praktijkervaringen uit de spreekkamer, de opleiding van nieuwe generaties artsen en inzichten uit andere sectoren, zoals de politie.
Professionele ruimte
In verschillende bijdragen kwam naar voren dat richtlijnen belangrijke hulpmiddelen zijn, maar geen doel op zich. Ze ondersteunen professionals bij het maken van keuzes, maar nemen de verantwoordelijkheid voor die keuzes niet over. Juist in complexe situaties vraagt goede zorg om professioneel oordeel. Dat betekent dat medisch specialisten soms bewust kiezen voor een andere aanpak dan de standaard voorschrijft. Niet omdat zij de richtlijn naast zich neerleggen, maar omdat de patiënt die tegenover hen zit daarom vraagt.
Bron: Academie Nieuwe Zorg

