Bemiddeling voor wachtlijst loopt spaak, onwetendheid bij patiënten

Publicatiedatum: 26 oktober 2026

Zorgverzekeraars slagen er amper in de wachttijden voor patiënten korter te maken. Ze mogen hen sinds dit jaar actief benaderen zich in andere ziekenhuizen te laten behandelen. Maar dat komt maar moeizaam op gang, blijkt uit landelijke cijfers.

Nijmegen

Veel mensen weten niet hoe ze aan kunnen geven dat ze graag bemiddeling willen naar een andere zorgverlener. Ook is er enige huiver, denken de zorgverzekeraars.

De wettelijke afspraak is dat mensen vanaf dit jaar eerder aan de beurt kunnen komen voor bijvoorbeeld een operatie of afspraak in het ziekenhuis dankzij de nieuwe maatregel. Patiënten moeten zodra ze een verwijzing hebben daar wel toestemming voor geven. Sinds de invoering kregen ongeveer 1,5 miljoen Nederlanders de mogelijkheid zich aan te melden voor actieve bemiddeling, maar slechts zo’n 58.000 mensen daarvan gebruik.

“Dat getal moet wel omhoog”, zegt Laura van Hulst van VGZ, waarbij ruim 4 miljoen mensen zijn aangesloten. “We zijn blij dat deze mogelijkheid er is, maar we concluderen ook dat er eigenlijk nog heel weinig mensen gebruik van maken.”

Een belangrijke verklaring is volgens VGZ dat patiënten niet apart voor bemiddeling worden benaderd. En de zichtbaarheid van de vraag waarmee patiënten (na verwijzing van de huisarts) toestemming moeten geven, is volgens VGZ niet altijd even helder. “Daar zijn we nu mee bezig. Mensen moeten beter te zien krijgen dat dit een optie is”, zegt Van Hulst.

Volgens Van Hulst denken sommige patiënten ook ten onrechte dat zij vastzitten aan een alternatief ziekenhuis of ggz-behandelaar zodra zij toestemming geven.

Ondanks het lage aantal aanmeldingen voor proactieve bemiddeling ziet VGZ wel dat meer verzekerden zelf contact opnemen. Huisartsen wijzen patiënten volgens Van Hulst ook vaker op de mogelijkheid om de zorgverzekeraar om hulp te vragen.

Directeur medisch specialistische zorg Wouter van Maarseveen van VGZ benadrukt dat proactieve bemiddeling nooit de heilige graal zal zijn voor de lange wachtlijsten. “Het is geen toverstafje waarmee alle problemen in één keer verdwijnen. Het helpt een beetje, maar de grondoorzaak is dat de vraag naar zorg veel groter is dan het aanbod.”

Bron: Academie Nieuwe Zorg