Publicatiedatum: 23 maart 2026
De Nederlandse zorg staat op een kantelpunt. De analyse van Martin van Rijn en Edwin Velzel in Zorgvisie magazine benadrukt wat steeds zichtbaarder wordt: het huidige zorgmodel kraakt in zijn voegen. De reflex is om te zoeken naar méér digitalisering, méér systemen en méér sturing. Maar wat als de oplossing juist ligt in minder systeem en méér mens?
Internationaal laat Patients Know Best (PKB) zien dat het anders kan. Met miljoenen gebruikers en snelle groei bewijst het platform dat patiënt gestuurde zorg geen toekomstbeeld is, maar realiteit. Volgens Richard Smith (voormalig hoofdredacteur BMJ) en Mohammad Al-Ubaydli (CEO PKB) is de richting onvermijdelijk: weg van een systeem waarin zorg wordt geleverd, naar een werkelijkheid waarin mensen hun gezondheid zelf organiseren – ondersteund door professionals en technologie. De vraag is niet langer óf die beweging komt, maar of we bereid zijn haar te volgen.
De illusie van controle
De realiteit is dat zorg zich grotendeels buiten het zorgsysteem afspeelt. Een patiënt met een chronische aandoening ziet zijn arts slechts enkele uren per jaar. De rest van de tijd ligt de regie bij de patiënt zelf. Toch blijven we doen alsof professionals de controle hebben.
Dat is precies de spanning die Van Rijn en Velzel benoemen. De zorgvraag groeit, het aantal chronisch zieken stijgt en de kosten lopen op. Digitalisering wordt vaak als oplossing gepresenteerd, maar zolang deze de bestaande systeemlogica versterkt, verandert er weinig. Otwin van Dijk (Bestuursvoorzitter Slingeland Ziekenhuis) noemt dat treffend “systeemgekte”. Meer systemen toevoegen aan een systeem dat al vastloopt, is geen transformatie.
Van zorg consumeren naar gezondheid organiseren
De echte verschuiving zit niet in technologie, maar in regie. Niet langer zorg consumeren, maar gezondheid organiseren. Daar ligt de kracht van patiënt gestuurde platforms en regionale zorgcommunicatie-oplossingen: zij maken de patiënt het centrale knooppunt. Niet als passieve ontvanger, maar als actieve regisseur. Dat is geen ideologie, maar noodzaak.
Bron: Academie Nieuwe Zorg
