Publicatiedatum: 3 februari 2026
De coalitie wil het eigen risico verhogen, om de zorgkosten te beteugelen. Die rekensom klinkt mooi, maar houdt bij nader inzien alle dure, nadelige gevolgen van die verhoging buiten beschouwing.
De nieuwe coalitie van D66, VVD en CDA wil ‘strenger toetsen op bewezen effectiviteit’ in de zorg. Dat is verstandig. Maar zouden ze die toets dan ook toe kunnen passen op de verhoging van het eigen risico? De nieuwe coalitie wil namelijk ook dat mensen meer zorgkosten uit eigen zak gaan betalen. Maar werkt dat? En tegen welke prijs?
Het gebruik van zorg met lage waarde, leidt tot stijging van premies en belastingen voor iedereen. Eigen betalingen hebben een voordeel: ze maken zorgkosten voelbaar en kunnen zorg met lage maatschappelijke waarde remmen. Maar dat stijgende zorguitgaven op zich een probleem zijn, is een misvatting. Mensen hebben immers veel over voor een goede gezondheid, en daarbij zijn stijgende zorguitgaven geen probleem als ze veel gezondheidswinst opleveren.
De vraag is dus of deze maatregel vooral zorg met lage opbrengst afremt, zonder schade aan zorg die veel gezondheidswinst oplevert. En weegt dat op tegen de nadelen van eigen betalingen?
In adviesrapporten en beleidsnotities gaat het vaak over twee cijfers: wat het oplevert aan eigen betalingen en wat het scheelt aan zorguitgaven. Wat vaak ontbreekt, is de volledige afweging: wat is het effect op de risicobescherming? Wordt er zorg gemist die veel gezondheidswinst op had kunnen leveren? Wat zijn de latere kosten en maatschappelijke gevolgen van die gemiste zorg?
Bron: de Volkskrant
