Waarom steeds meer zorg van ziekenhuis naar huisarts verschuift (en de keerzijde daarvan): ’We gaan maar door’

Publicatiedatum: 5 november 2026

Leeuwarden Een bloedtest, injectie of wondzorg: voor veel medische zaken die eerder in het ziekenhuis plaatsvonden, kunnen we nu bij de huisarts terecht. Dit bespaart zorgkosten en patiënten zijn eerder geholpen. Maar er is een keerzijde: sommige huisartsen raken overbelast.

Huisarts Igor Monzon van Compas Huisartsenpraktijk in Leeuwarden schat dat er de afgelopen tien jaar 10 procent ziekenhuiszorg bij is gekomen.

De tijd dat een dokterspraktijk werd bestierd door een dokter die ’s ochtends spreekuur hield en ’s middags in de auto stapte om bij zieke patiënten langs te gaan, ligt ver achter ons. Een moderne huisartsenpraktijk bestaat vaak uit meerdere huisartsen, zowel vaste als waarnemers, doktersassistenten, praktijkondersteuners voor bijvoorbeeld ouderenzorg en ggz en een praktijkmanager. Voor de meest uiteenlopende zaken kunnen patiënten er terecht: van lichamelijke klachten tot mentale problemen, van bloedonderzoek tot het plaatsen van een spiraaltje. De afgelopen jaren kregen de huisartsen er steeds meer taken bij. Medische zorg die voorheen in het ziekenhuis werd verleend, kwam naar de dokterspraktijk. In het Integraal Zorg Akkoord van 2022 was deze verplaatsing van zorg van de ’tweede’ (ziekenhuis) naar de ‘eerste’ lijn (huisarts en wijkverpleging) een belangrijk speerpunt. Dit om onnodige, dure ziekenhuiszorg te voorkomen en de zorg dichter bij de patiënt te bieden.
Inmiddels zijn we vier jaar verder. Als Leeuwarder Courant zijn we benieuwd naar de stand van zaken. We stuurden een aantal vragen naar dertien praktijken verspreid over heel Friesland. Vijf van hen reageerden; een in Leeuwarden, twee in Sneek, een in Heerenveen en een in Wijckel/Koudum.

Welke vormen van zorg die vroeger in het ziekenhuis werden verleend, ziet u tegenwoordig terug in de huisartsenpraktijk?

Het gaat voornamelijk om chronische zorg voor patiënten met bijvoorbeeld diabetes en hartfalen, maar ook om nazorg na een opname in het ziekenhuis. „Opnames zijn veel korter, waardoor patiënten sneller naar huis gaan en onder de zorg van de huisarts vallen. En kankerpatiënten leven tegenwoordig veel langer door verbeterde behandelingen, maar hebben vaak wel langdurige zorg nodig in de thuissituatie”, zegt Hylke Bakker van het Doktershûs in Wijckel en Koudum.
„We merken dat steeds meer zorg die vroeger vanzelfsprekend in het ziekenhuis plaatsvond, nu bij ons terechtkomt. Denk aan controles van chronische aandoeningen, nazorg na een opname of behandeling en medicatiecontroles”, zegt ook Fokje Nagelhout, praktijkmanager van De Compaenen in Heerenveen. Hartfilmpjes, echografie, bloedtesten, hechtingen verwijderen en bepaalde chirurgische ingrepen. Dat is een greep uit de ‘ziekenhuiszorg’ die huisartsenpraktijk Fan Marren in Sneek uitvoert. „Het ziekenhuis heeft tegenwoordig weinig bedden meer voor langer duren.

Bron: Academie Nieuwe Zorg